Photo by Wakil Kohsar/AFP

مسئلهٔ زنان

در آغاز مبارزات زنان، واژهٔ «فمینیسم» به معنای امروزی وجود نداشت و تنها در اواخر قرن نوزدهم، در سال ۱۸۷۰ در فرانسه و ۱۸۹۰ میلادی در انگلستان، مطالبات زنان برای آزادی و برابری تحت عنوان «فمینیسم» مطرح شد. پیش از آن، زنان در گوشه‌وکنار جهان شروع کردند به طرح پرسش‌هایی که چیستی موجودیت‌شان را در شکل‌دهی به اگزیستانس فردی و جمعی برجسته می‌کرد. ... ادامه مطلب
عکس تزیینی / WAKIL KOHSAR / AFP

افغانستان؛ از نوسازی و امید به توسعه تا بحران و محدودیت‌های آموزشی زنان

دانشگاه کابل، که بی‌گمان می‌توان آن را مادر تمام نهادهای آموزش عالی افغانستان و کهن‌ترین دانشگاه این سرزمین دانست، داستانی پرفراز و نشیب و غرورآمیز دارد که در دل خود، تمام فراز و فرودهای تاریخ معاصر این کشور را جای داده است. برای درک عمق این روایت، باید به سال‌های پایانی دههٔ ۱۳۰۰ خورشیدی بازگشت؛ روزگاری که افغانستان پس از فراز و نشیب‌های فراوان و سقوط حکومت اصلاح‌طلب امان‌الله خان، در مسیر تثبیت یک نظام سیاسی جدید به رهبری محمد نادر شاه گام می‌گذاشت. ... ادامه مطلب
009 1200x500

از صدا تا سکوت؛ مرور تحلیلی هفتاد خاطره از حضور و حذف دختران مکتب افغانستان

نشریهٔ «گندمین» در نخستین شمارهٔ خود، هفتاد خاطره از دختران افغانستان را «در بازه‌ای نزدیک به هفت دهه، از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۰ خورشیدی» گردآوری کرده است. این خاطرات در شرایطی منتشر می‌شوند که افغانستان، تنها کشوری در جهان است که دختران را از تحصیل، کار و داشتن یک زنده‌گی عادی بازداشته است. در چنین شرایطی، نوشتن دیگر امری تفننی یا صرفاً هنری نیست؛ بلکه شورشی است علیه سکوت و فراموشی، ایستاده‌گی در برابر انکار، و مقاومتی فرهنگی است در برابر ستم، تا رنج این اسارت و شکوه این ایستاده‌گی از حافظهٔ تاریخ ما پاک نشود. نوشتار حاضر به مرور و واکاوی این خاطرات در سه محور اصلی (آسیب‌شناسی نظام آموزشی، نوستالژی و زیبایی‌های مکتب و مرور ساختاری خاطرات) می‌پردازد. ... ادامه مطلب
عکس تزیینی، SHAH MARAI / AFP

سکوت؛ میراثی که دختران از خانواده و جامعه به ارث می‌برند

اگر روزی دختری در کوچه و بازار با پرزه، توهین یا خشونت لفظی روبه‌رو شود و در پاسخ فقط بگوید: «این حرف‌ها را برای خودت نگه دار»، «حق نداری با من چنین رفتار کنی»، «حد خودت را بدان» یا «فکر نکن دختران ابزاری برای شوخی‌ها و اذیت‌کردن تو هستند»، چه کسی بیشتر مورد قضاوت قرار خواهد گرفت؟ مردی که حرمت انسان دیگری را زیر پا گذاشته است یا زنی که تنها از حق خود دفاع کرده است؟ شاید این پرسش در نگاه نخست عجیب به‌نظر برسد، اما تجربهٔ زنده‌گی روزمره در بسیاری از جوامع، به‌خصوص جامعهٔ ما، یعنی افغانستان، نشان می‌دهد که پاسخ آن چندان هم روشن نیست. گویا در ذهن بسیاری از مردم، مشکل اصلی نه خود خشونت، بلکه دیده‌شدن اعتراض به خشونت است. ... ادامه مطلب