مقاله

دانشگاه کابل، که بی‌گمان می‌توان آن را مادر تمام نهادهای آموزش عالی افغانستان و کهن‌ترین دانشگاه این سرزمین دانست، داستانی پرفراز و نشیب و غرورآمیز دارد که در دل خود، تمام فراز و فرودهای تاریخ معاصر این کشور را جای داده است. برای درک عمق این روایت، باید به سال‌های پایانی دههٔ ۱۳۰۰ خورشیدی بازگشت؛ روزگاری که افغانستان پس از فراز و نشیب‌های فراوان و سقوط حکومت اصلاح‌طلب امان‌الله خان، در مسیر تثبیت یک نظام سیاسی جدید به رهبری محمد نادر شاه گام می‌گذاشت. ... ادامه مطلب

نشریهٔ «گندمین» در نخستین شمارهٔ خود، هفتاد خاطره از دختران افغانستان را «در بازه‌ای نزدیک به هفت دهه، از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۰ خورشیدی» گردآوری کرده است. این خاطرات در شرایطی منتشر می‌شوند که افغانستان، تنها کشوری در جهان است که دختران را از تحصیل، کار و داشتن یک زنده‌گی عادی بازداشته است. در چنین شرایطی، نوشتن دیگر امری تفننی یا صرفاً هنری نیست؛ بلکه شورشی است علیه سکوت و فراموشی، ایستاده‌گی در برابر انکار، و مقاومتی فرهنگی است در برابر ستم، تا رنج این اسارت و شکوه این ایستاده‌گی از حافظهٔ تاریخ ما پاک نشود. نوشتار حاضر به مرور و واکاوی این خاطرات در سه محور اصلی (آسیب‌شناسی نظام آموزشی، نوستالژی و زیبایی‌های مکتب و مرور ساختاری خاطرات) می‌پردازد. ... ادامه مطلب

فرانک مادر ایثارگر و رنجدیدۀ فریدون، زنی است آزاد با اندیشه‌ای مردمی که شوهرش آبتین کشته شده است و فرزندش در خطر نابودی به دست ضحاکیان قراردارد. فرانک می‌داند که چون فریدون جوان گردد و برومند، پرچم مبارزه با ضحاک، پادشاهِ ستمگر دوران سیاه هزارساله را در دست خواهد گرفت و بنیاد کاخ ستم بر باد خواهد داد، بدین‌رو برای در امان ماندن فرزند از گزند ضحاکیان او را بر دوش می‌گیرد و به دشت و بیابان می‌رود تا جایی مناسب برای فرزند بیابد. (مهذب، 1374: 31) ... ادامه مطلب