زنان در شاهنامه فردوسی

رودابه دختر زیبایی است که از نسل مهراب شاه کابلی می‌آید، دل‌باختۀ زال فرزند سامِ نریمان است و بعداً مادر مهربان رستمِ جهان‌پهلوان. او در اندیشه‌ها و رفتارهایش استوار و پایدار است. داستان او، داستانی از عشقی پرشور و غمی پرسوز است. به سخن خجسته کیا: رودابه یکی از جان‌دارترین و رنگین‌ترین زنان شاهنامه است. هیچ زن دیگری چنین دراز مدت در داستان‌ها زنده نمی‌ماند. نگارۀ رودابه در یاد ما دخترکی است زیبا با گیسوان بلند سیاه آکنده از بوی‌های خوش گل‌های بهاری در تب و تاب عشق، اما رودابۀ سال‌خورده نیز به‌همین پایه گیرا و دوست‌داشتنی است منتها در جلوه‌ای دیگر. ... ادامه مطلب

اگر بخواهیم سخن جنجالی "بارتیودور نولدکه" را که گفته بود «زنان در شاهنامه مقام مهمی را حایز نیستند» به چالش بکشیم، نیاز نیست جای دیگری برویم و بسنده است که سیندخت را از پنجرۀ شاهنامه بنگریم و بشناسیم. سیندخت نماینده جامعه‌ای است که در آن زن نه فقط فرودست و بندۀ مرد نیست که گاه سر و گردنی از مردان بالاتر است. سیندخت زن مهراب کابلی است و مادر رودابه. سیندخت دریای مهر است و راه‌گشای تنگناها. ... ادامه مطلب

پس از کشته شدن بی‌رحمانۀ ایرج پسر محبوب فریدون به دست دو برادرش سلم و تور، فریدون آرزویی جز گرفتن کین ایرج آن هم توسط تخم و نژاد او نداشت. خ م ک 54 فریدون غمگین در پی یافتن نشانی از فرزند دل‌بندش ایرج که بی‌گناه به دست برادران خود کشته شده است به شبستان او می‌آید، به ستارگان یکایک می‌نگرد و ماه شبستان را می‌یابد. ز م 39 ... ادامه مطلب

آرزو/آرزوی Arezu/Arezuy: نامی‌ست که فِرِیدون پیشدادی برای عروس مهتر خود و همسر سلم برگزید. این نام را ... نسخه‌های مختلف شاه نامه «آرزوی» نیز نوشته‌اند. ماه Mah: نامی است که فریدون پیشدادی برای عروس میانی خود و همسر تور برگزید. این نام را با صفت پسین آن «ماه آزاده‌خوی» و «ماه آزاده‌خو» [و ماه آزاده] نیز آورده‌اند. بهمن حمیدی 155 ‌زن سلم را کرد نام آرزوی زن تور را ماه آزاده خوی سهی Sahi: سهی از مصدر«هستن» به معنی تماشایی دیدنی و زیبا نامی است که فریدون پیشدادی برای عروس کفتر خود و همسر ایرج برگزید نک: دختران شاه یمن. بهمن حمیدی 156 زن ایرج نیک پی را سَهی کجا بُد به خوبی سهیلش رهی ... ادامه مطلب